NIE dla czadu

„NIE dla czadu” to kampania profilaktyczno-edukacyjna informująca o zagrożeniach związanych z zatruciami wywołanymi tlenkiem węgla. Celem kampanii jest uświadamianie społeczeństwu istnienia niebezpieczeństw związanych z tlenkiem węgla oraz zapobieganie zatruciom z nim związanych.

Skąd się bierze czad.

Tlenek węgla, potocznie zwany czadem, jest gazem silnie trującym, bezbarwnym i bezwonnym, nieco lżejszym od powietrza. Potencjalne źródła czadu w pomieszczeniach mieszkalnych to kominki, gazowe podgrzewacze wody, piece węglowe, gazowe lub olejowe i kuchnie gazowe. Powstaje w wyniku niepełnego spalania wielu paliw, m.in.: drewna, oleju, gazu, benzyny, nafty, węgla, ropy, Spowodowanego jest to brakiem odpowiedniej ilości tlenu, niezbędnej do pełnego spalania. Może to wynikać z braku dopływu świeżego (zewnętrznego) powietrza do urządzenia, w którym następuje spalanie albo z powodu zanieczyszczenia, zużycia lub złej regulacji palnika gazowego, a także przedwczesnego zamknięcia paleniska pieca lub kuchni, czy też zapchanego i nieszczelnego przewodu kominowego lub uszkodzonego połączenia między kominami i piecami.Czad może powstać także podczas pożaru.

Dlaczego jest tak niebezpieczny?

Niebezpieczeństwo zaczadzenia wynika z faktu, że tlenek węgla jest gazem niewyczuwalnym dla człowieka. Dostaje się do organizmu przez układ oddechowy, a następnie jest wchłaniany do krwioobiegu. W układzie oddechowym człowieka tlenek węgla wiąże się z hemoglobiną 220 razy szybciej niż tlen, blokując dopływ tlenu do organizmu. Stwarza to poważne zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Uniemożliwia prawidłowe rozprowadzanie tlenu we krwi i powoduje uszkodzenia mózgu oraz innych narządów wewnętrznych.


Jak uniknąć zaczadzenia ?

  • użytkować sprawne techniczne urządzenia, w których odbywa się proces spalania, zgodnie z instrukcją producenta, 
  • przy instalacji urządzeń i systemów grzewczych korzystać z usług wykwalifikowanej osoby,
  • przeprowadzać kontrole techniczne, w tym sprawdzanie szczelności przewodów kominowych, ich systematyczne czyszczenie oraz sprawdzanie występowania dostatecznego ciągu powietrza
     / czyszczenie należy robić kilka razy w roku  zależnie od rodzaju paliwa - jeśli ogrzewamy dom paliwem stałym (węgiel, koks, drewno), powinniśmy zaprosić kominiarza raz na kwartał, w przypadku gazu i oleju raz na pół roku, przewody wentylacyjne powinno się czyścić raz na rok /,
  • w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność działania wentylacji, ponieważ nowe okna są najczęściej o wiele bardziej szczelne w stosunku do wcześniej stosowanych w budynku i mogą pogarszać wentylację,
  • nie zasłaniać kratek wentylacyjnych i otworów nawiewnych,
  • systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu, bądź kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do otworu,
  • często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien,
  • nie bagatelizować objawów duszności, bólów i zawrotów głowy, nudności, wymiotów, oszołomienia, osłabienia, przyspieszenia czynności serca i oddychania, gdyż mogą być sygnałem, że ulegamy zatruciu czadem; w takiej sytuacji należy natychmiast przewietrzyć pomieszczenie, w którym się znajdujemy i zasięgnąć porady lekarskiej,
  • korzystać z czujek wykrywających bezwonny tlenek węgla  oraz dym.

Jakie są objawy zatrucia tlenkiem węgla?

  • bóle i zawroty głowy,
  • ogólne zmęczenie i osłabienie,
  • mdłości,
  • wymioty,
  • zaburzenia świadomości i równowagi,
  • trudności z oddychaniem, oddech przyśpieszony,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • drgawki,
  • utrata przytomności.

Jak pomóc przy zatruciu tlenkiem węgla? 

  • jak najszybciej wynieść osobę poszkodowaną w bezpieczne miejsce, na świeże powietrze,
  • należy natychmiast zapewnić dopływ świeżego, czystego powietrza
  • wezwać służby ratownicze (pogotowie ratunkowe – 999, straż pożarna – 998 lub 112),
  • jeśli po wyniesieniu na świeże powietrze zaczadzony nie oddycha, należy niezwłocznie przystąpić do wykonania resuscystacji krążeniowo oddechowej ( sztuczne oddychanie oraz masaż serca ).

kpt. Piotr Słupski